gelegen aan de Westerbleek te Lochem

 

Toen en nu

In november 2004 bestond de kruidentuin tien jaar.
Het hier volgende verhaal is eerder verschenen in
Land van Lochem van december 2004.
Het is geschreven door Marjan Houpt en enigszins
bewerkt voor deze site.

Het Bleekhuisje is indertijd door de gemeente in bruikleen gegeven aan de toenmalige Historische Vereniging Lochem/Laren, de Stichting Streekmuseum (dochter van de Historische Vereniging), en de Stichting Streekgeschiedenis, met het doel het huisje te gebruiken voor kleine evenementen t.b.v. de Lochemse gemeenschap.

Prijsvraag: In 1994 schreef de gemeente Lochem een prijsvraag uit voor het beste idee dat zou leiden tot verfraaiing van de stad. Vanuit de KMTP diende Dick Kok het idee in bij het Bleekhuisje een kruidentuin aan te leggen. Uiteindelijk won het idee een “leugenbankje” in het centrum te plaatsen (nu te zien aan de Nieuwstad). Maar de gemeente vond het idee van een kruidentuin zo’n goed initiatief, dat zij eenmalig een bedrag ter beschikking stelde voor de aanleg hiervan.

Op 21 november 1994 werd een bijeenkomst gehouden in zalencentrum Bousema, waar de plannen werden toegelicht en een oproep werd gedaan ter werving van vrijwilligers. Ter plekke gaf een aantal aanwezigen zich hiervoor op.
De dames van kruidentuin “Het Zunnehöfken” in Zelhem waren gekomen om allerlei nuttige adviezen te geven en wensten de verse vrijwilligersgroep op sympathieke wijze veel succes met een leuk verhaal in Sinterklaasdichtvorm. (Er vinden nog steeds bezoeken plaats op onze wederzijdse open dagen).

Basisontwerp: Het basisontwerp van de tuin werd gemaakt door Caroline van Altena. De oppervlakte van de tuin beslaat 610 m2, waarvan 220 m2 moest worden beteeld. Voor de invulling van de desbetreffende vakken was natuurlijk iemand nodig met expertise. Deze diende zich aan in de persoon van Teije Dijkhuizen, een wandelende encyclopedie, geassisteerd door zijn dochter Grietje.
Samen stelden zij een lijst op van zo’n 200 gewassen; geneeskrachtige kruiden, keukenkruiden, en planten die al sinds eeuwen worden gebruikt voor het verven van textiel. Uiteraard werden geen giftige planten in het assortiment opgenomen.
Teije Dijkhuizen maakte het plantplan en deze indeling werd door zijn dochter mooi opgetekend in de diverse vakken, waarbij uiteraard rekening werd gehouden met zon en schaduw en de hoogte van de diverse planten, zie de foto's in de rubriek “Ontwerp & aanleg”.

Nu was het zaak deze planten te verzamelen!
Diverse planten kwamen uit de tuinen van de vrijwilligers.
En, vanuit zijn zaadteeltvermeerderingsbedrijf aan de Aalsvoort, had de heer Hansen reeds eerder hiervoor zaden ter beschikking gesteld aan Tieme Bruins; voorzitter van de kruidentuingroep.
Gerrit de Lange, hovenier van het buiten “Beukenstein” aan de Ampsenseweg, had deze inmiddels tot mooie planten opgekweekt.
Ook had Teije Dijkhuizen goede contacten met de beheerder van de kruidentuin in het Openlucht Museum in Arnhem; deze schonk een aantal cruciale planten die elders zeer moeilijk te verkrijgen waren.
De Plantsoenendienst van de gemeente leverde de beukenhaag rondom de tuin, en zo werd in de hele zomer van 1995 hard gewerkt aan de aanleg van de tuin.

Naam: Dan restte nog een naam voor de tuin te bedenken; dit werd uiteindelijk “De Bleike”, refererend aan de oorspronkelijke functie van deze plek. In vroeger tijden deden de vrouwen hier de was met het water van de gracht, die op dit veld te bleken werd gelegd. Hierbij aansluitend vonden we Saponaria, het Zeepkruid, passend als logo.

Taken: Nu dienden de verschillende taken te worden verdeeld:

  • Er wordt een onderhoudsploeg gevormd; in groepjes van twee wordt volgens een rooster gewerkt.
  • Een andere groep houdt zich bezig met het samenstellen van documentatie onder de bezielende leiding van Teije Dijkhuizen; deze groep heeft inmiddels o.a. een prachtig en lijvig boekwerk met uitgebreide plantenbeschrijvingen geproduceerd.
  • Een groep zorgt voor de organisatie van de evenementen, zoals de open dagen, het voorlichting geven op de informatie avonden van de gemeente voor nieuwkomers en deelname aan de Kerstmarkt.
  • Iemand verzorgt de publiciteit: het verzenden van persberichten aan de diverse media ter aankondiging van de open dagen, met de daarbij te houden verschillende activiteiten en de thema’s van de kleine exposities die tegelijkertijd worden gehouden in het Bleekhuisje. Grietje tekent hiervoor een mooie affiche en een folder.

Open dagen: Het doel van de tuin is vooral educatief. Zo is er o.a. elke open dag een puzzel, waarbij op de open dagen de bezoekers namen kunnen zoeken bij gedroogde blaadjes van elke keer weer tien verschillende planten.
Tevens zijn op de open dagen vrijwilligers aanwezig die vragen van bezoekers beantwoorden.
De Bleike is inmiddels vrij bekend. Leuk detail is, dat de tuin onderdeel uitmaakt van een NS dagtocht. zie de foto's in de rubriek “Open Tuin”.

Op 16 september 1995 wordt De Bleike officieel feestelijk geopend. De toenmalige Historische vereniging schonk ons die dag het stijlvolle toegangshek. zie de foto's in de rubriek “Opening in 1995”.

En door de jaren heen zijn we nog steeds enorm verwend. Spectrum Wonen zorgde o.a. voor de mooie bordjes met de plantennamen, en wanneer we zaken te kopiëren hadden konden we altijd bij hen terecht. De KMTP schonk ons o.a. de partytenten, waarvan we veel plezier hebben wanneer er teveel zon of regen is tijdens de open dagen. Het SNS Fonds Achterhoek voorzag ons van een flink aantal houten tuinmeubelen, zodat we tijdens de open dagen een gezellig terrasje kunnen inrichten, en een haspel met vele meters tuinslang voor de droge perioden.

Dan hadden we nog een grote wens: een zonnewijzer ter verfraaiing van de tuin, en ook ter herinnering aan Teije Dijkhuizen, die door de jaren heen zoveel voor de tuin heeft betekend en die we helaas alweer twee jaar moeten missen.
Het SNS Fonds verleende de subsidie hiervoor en op een zonnige dag in september vond de kleine feestelijke onthulling plaats, die werd verricht door mevrouw Janny Dijkhuizen en de heer Rosenberg van het SNS Fonds, zie de foto's in de rubriek “Tien jaar De Bleike 2010”.

 naar boven  |  terug naar HG Lochem 




Voor het laatst bijgewerkt: zaterdag 23 april 2011